Căn bệnh "ngại rủi ro" của các doanh nghiệp trưởng thành

Trong quá trình phát triển, nhiều doanh nghiệp sau khi đạt được vị thế ổn định trên thị trường thường rơi vào vùng an toàn: quy trình phê duyệt nhiều tầng nấc, nhân sự ngại đề xuất ý tưởng mới vì sợ sai, dẫn đến việc chậm chân trước các làn sóng công nghệ đột phá như Trí tuệ nhân tạo (AI), Điện toán đám mây hay Bán dẫn.

Chia sẻ tại các diễn đàn của Hội đồng Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo Quốc gia VCCI (VNSIC), ông Nguyễn Văn Khoa – Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT, Phó Chủ tịch VNSIC cho biết bí quyết giúp FPT liên tục tạo ra các động lực tăng trưởng mới nằm ở việc thể chế hóa văn hóa "khởi nghiệp nội bộ".

3 cơ chế thực tế để nuôi dưỡng dự án khởi nghiệp trong lòng tập đoàn

Từ bài học triển khai thực tế tại FPT, các doanh nghiệp vừa và lớn có thể áp dụng 3 cơ chế cụ thể để khơi dậy năng lực sáng tạo của đội ngũ nhân sự:

• Trao quyền và cấp vốn mồi theo từng cột mốc (Stage-gate funding): Nhân viên có ý tưởng sản phẩm mới khả thi được tách ra thành một nhóm dự án độc lập (như một startup thu nhỏ), được cấp ngân sách thử nghiệm ban đầu và chỉ giải ngân tiếp khi đạt được các chỉ số người dùng hoặc doanh thu cam kết.

• Chấp nhận tỷ lệ thất bại có kiểm soát: Lãnh đạo doanh nghiệp cần xác lập rõ ranh giới rủi ro; nếu dự án thử nghiệm không thành công do yếu tố thị trường nhưng đội ngũ đã tuân thủ đúng quy trình và rút ra được bài học dữ liệu, nhân sự đó vẫn được ghi nhận và trọng dụng.

• Cơ chế chia sẻ thành quả minh bạch: Những nhóm dự án nội bộ khi thương mại hóa thành công hoặc tách thành công ty con cần được hưởng cơ chế đãi ngộ, thưởng hiệu quả tương xứng với giá trị mang lại.

Bài học cho các Startup trẻ: Hãy đứng trên vai người khổng lồ

Ở chiều ngược lại, Phó Chủ tịch VNSIC Nguyễn Văn Khoa khuyên các doanh nghiệp khởi nghiệp trẻ đừng cố gắng tự xây dựng lại từ đầu những hạ tầng công nghệ mà các tập đoàn lớn đã đầu tư hoàn chỉnh. Thay vì đối đầu trực diện, startup hãy định vị mình là mắt xích giải quyết các bài toán chuyên sâu (Niche Market), tận dụng hệ sinh thái khách hàng và hạ tầng kỹ thuật của các tập đoàn lớn trong mạng lưới VNSIC để rút ngắn thời gian thâm nhập thị trường.